Enflasyon Faiz İlişkisine Dair Tereddütler
Eki 2, 2008 İslam
Bu faiz ve kredi meselelerini o kadar çok tartıştık ki yakın bir dönem…
Ne zaman birkaç arkadaş bir araya gelsek, konu muhakkak kredi ve faize kayıyordu.
Din bir inanç meselesidir. Herkesin inancının sağlamlığı aynı değildir. Bizim dinimiz İslam’ın en temel kaynağı olan Kur’an-ı Kerim’de açıkça Allah’ın yasakladığı ya da yapın dedikleri dışında dini matematik gibi kesin yargılarla ifade etmek doğru değildir. Allah, Kur’an-ı Kerim’de;
| Bakara(*) Sûresinin 275 . Ayetinde Faiz yiyenler, ancak şeytanın çarptığı kimsenin kalktığı gibi kalkarlar. Bu, onların, “Alış veriş de faiz gibidir” demelerinden dolayıdır. Oysa Allah alışverişi helal, faizi haram kılmıştır. Bundan böyle kime Rabbinden bir öğüt gelir de (o öğüte uyarak) faizden vazgeçerse, artık önceden aldığı onun olur. Durumu da Allah’a kalmıştır. (Allah onu affeder.) Kim tekrar (faize) dönerse, işte onlar cehennemliklerdir. Orada ebedi kalacaklardır. Bakara(*) Sûresinin 276 . Ayetinde Bakara(*) Sûresinin 278 . Ayetinde Âl-i İmrân(*) Sûresinin 130 . Ayetinde Nisâ(*) Sûresinin 160,161 . Ayetinde Rûm Sûresinin 39 . Ayetinde Bu bölüm www.diyanet.gov.tr ‘den alıntıdır |
demiştir. Yani faiz apaçık haram kılınmıştır. Şimdi bu noktada arkadaşımızın sorusuna ait iki farklı cevap veren İslam Alimleri var. Bazıları enfslasyon oranındaki faizin mevcut paramıza değer katmadığından bahisle haram olmadığını bazıları da enflasyon oranı olsa bile ilanihaye faiz olduğunu ve Allah’ın faizi haram kıldığını savunurlar.
Kendi şahsi kanaatim ise şöyledir:
1- Mevcut ekonomik sistemde paramızı enflasyona karşı savunacak herhangi bir finans ya da bankacılık sistemi yoktur. Gerek bankaların gerekse özel finans kurumlarının vadeli mevduata ödedikleri faiz ya da kar payı yaklaşık olarak aynıdır, zira hesap sistemi aynıdır. Bundan dolayı mevcut birikimi hem bekletip hem de faizden arındırılmış biçimde erimesine mani olmanın -şahsi inancıma göre- yolu yoktur.
2- Alışverişlerimizde ödeme sonradan yapılacaksa ve alışverişin yapıldığı andaki malın değeri ile ödemenin yapılacağı zamanki değeri farklı olabileceğinden dolayı hem alıcıyı hem de satıcıyı mağdur etmemek üzere bir takım önlemler alınmalıdır. Bu da ödeme yapıldığı tarihte o malın değerine göre ilk fiyat güncelleştirilerek yapılırsa hem taraflar mağdur olmayacak hem de paradan para kazanılmış olmayacaktır ki faizin haram kılınmasındaki etkenin bu olduğu bilinmektedir. Yani;
Mart ayında ben bir televizyon alıyorum son model. Değeri 100 YTL. 50 YTL borcuma mukabil ödeme yapıyorum. Nisan ayında kalan borcumu kapatmak istediğimde aldığım malın muadilinin fiyatına bakılmalıdır. 110 YTL olduğu görüldü diyelim. Bu taktirde benim borcum 50 YTL değil 110/2=55 YTL olmalıdır. Ödenen ya da tahsil edilen 55-50=5 YTL’nin faiz olmadığı kanaatindeyim. Zira borç paraya ya da herhangi bir orana değil mala endekslenmelidir.
Gerçi, günümüzün karmaşık ekonomik sisteminde bunun uygulanabilirliği olup olmadığını bilemiyorum. Genel bir uygulama olmasa da ben kişisel tercihlerimi bu yönde yapıyorum.
Konu daha çok uzun aslında ben kısaca kendi düşüncelerimi özetlemeye çalıştım.
Bu Konuda Siz Ne Düşünüyorsunuz?